Książki
23.9
PLN
Krótka historia Mszału Rzymskiego
Krótka historia Mszału Rzymskiego
wydawnictwo: PROMIC
rok wyd.: 2014
ISBN: 978-83-7502-446-3
oprawa: broszurowa
format: 116 x 190 mm
liczba stron: 264
Ocena:
(Ilość ocen: 0)
Cena: 23,90 zł

Dane techniczne

wydawnictwo PROMIC
rok wyd. 2014
ISBN 978-83-7502-446-3
oprawa broszurowa
format 116 x 190 mm
liczba stron 264

Krótka historia Mszału Rzymskiego powstała z myślą o pasjonatach liturgii, jak i o wiernych, pragnących pogłębić swą wiedzę dotyczącą dziejów celebracji eucharystycznej, która jest centrum życia chrześcijańskiego. Autor w przystępny sposób opisuje przemiany, jakim księga liturgiczna obrządku rzymskiego podlegała na przestrzeni wieków: od ogólnych wskazań obrzędowych w literaturze liturgiczno-kanonicznej, poprzez mszalne libelli, sakramentarze, pierwsze mszały, Mszał Kurii Rzymskiej do Mszału Piusa V i Mszału Pawła VI.

 

Wydaje się, że dziś zwłaszcza znajomość łacińskiej tradycji liturgicznej jest nam szczególnie potrzebna, byśmy mogli zrozumieć toczącą się w łonie wspólnoty Kościoła dyskusję dotyczącą posoborowej reformy liturgii oraz wzajemną relację dwóch obecnych w Kościele form rytu rzymskiego, które wyrażają Mszał Piusa V oraz Mszał Pawła VI. Najnowsza książka księdza Macieja Zachary w sposób rzetelny i wnikliwy omawia również i te aktualne zagadnienia.

DRUKUJ OPIS

Wstęp  - 5

Rozdział I: Zanim powstały księgi liturgiczne (do VI w.) - 8

            Pierwsze trzy wieki: okres improwizacji - 9

            Starożytna literatura liturgiczno-kanoniczna (II-V w.) - 11

                        Didache -12

                        Didaskalia apostolskie -12

                        Tradycja apostolska -12

                        Konstytucje apostolskie -13

            Ku powstaniu ksiąg liturgicznych: libelli missarum i tzw. Sakramentarz z Werony (V/VI w.) - 14

 

Rozdział II:  Powstają księgi liturgiczne rytu rzymskiego (VII-VIII w.) - 18

            Kodyfikacja liturgii i sakramentarze - 19

Sakramentarz gelazjański - 19

            Sakramentarz gregoriański -21

Sakramentarz gregoriański „hadriański” (papieski) - 22

Sakramentarz gregoriański „padewski” (typu II) - 23

Inne księgi mszalne - 24

            Księgi czytań biblijnych: epistolarze i ewangeliarze - 24

            Dokładny opis przebiegu liturgii: Ordines romani - 25

            Księga śpiewów mszalnych: antyfonarz - 26

 

Rozdział III: Rzymskie księgi liturgiczne w Galii (VIII-X w.) - 28

            Romanizacja liturgii w Galii - 29

            Frankijski sakramentarz gelazjański - 30

            Papieski Sakramentarz gregoriański w Galii i Suplement św. Benedykta z Aniane - 31

            Ostatni etap historii sakramentarza: Mieszany sakramentarz gregoriański (X w.) - 35

 

Rozdział IV: Od sakramentarza do mszału (XI-XII w.) - 38

            Missale plenarium - 39

            Sakramentarz a mszał - 39

            Sposób powstania mszału - 39

            Powody powstania mszału - 41

 

Rozdział V: Mszał Rzymski przed Soborem Trydenckim (XIII-XVI w.) - 43

           Ogólna charakterystyka mszałów przed Soborem Trydenckim - 44

           Wiek XIII: mszały kurii papieskiej i franciszkanów - 45

           Mszały w XV i XVI w. - 47

           Reformacja a mszał - 48

           Zarys dziejów mszału na ziemiach polskich przed Soborem Trydenckim - 49

 

Rozdział VI: Sobór Trydencki, reforma liturgii i Mszał Rzymski św. Piusa V (1570-1962 r.) - 52

           Sobór Trydencki a reforma mszału - 53

           Mszał Piusa V - 54

           Ocena potrydenckiej reformy mszału - 56

           Mszał Rzymski od XVI do XX w. - 58

 

Rozdział VII: II Sobór Watykański, reforma liturgii i Mszał Pawła VI (1970/2008 r.) - 61

            Przed Soborem - 62

            II Sobór Watykański a reforma mszału - 63

            Kongregacja Obrzędów i Consilium - 64

            Instrukcja „Inter Oecumenici” i obrzędy Mszy świętej z 1965 r. - 65

            Droga do powstania mszału posoborowego - 66

                        Obrzędy Mszy świętej - 67

                        Czytania biblijne - 69

                        Formularze mszalne - 70

                        Kalendarz liturgiczny - 72

            Niektóre problemy i trudności - 72

            Annibale Bugnini CM - 76

            Promulgacja Mszału Pawła VI (1969/1970 r.) - 80

            Mszał Pawła VI wobec mszału wcześniejszego - 81

            Kolejne edycje Mszału Pawła VI (1975 i 2002/2008 r.) - 83

            Mszały w językach narodowych. Mszał w języku polskim - 84

            Adaptacje - 86

 

Rozdział VIII: Mszał Piusa V po II Soborze Watykańskim (1970-2011) - 88

Pierwsze lata po reformie - 89

Bractwo św. Piusa X - 90

„Indult Agathy Christie” - 91

Czy Mszał Piusa V został definitywnie zniesiony? - 91

Indulty z 1984 i 1988 r. - 93

„Summorum Pontificum (2007 r.) i „Universae Ecclesiae” (2011 r.) - 94

Dlaczego Mszał Piusa V obok Mszału Pawła VI? - 97

Mszały Pawła VI i Piusa V – jaka przyszłość? - 101

 

Dodatek bibliograficzny - 103

            Wydania ważniejszych ksiąg liturgicznych - 103

            Wybór literatury - 104

 

WSTĘP
 
 
TRUDNO WYOBRAZIĆ SOBIE celebrację Eucharystii bez mszału, księgi zawierającej teksty modlitw mszalnych oraz porządek celebracji Mszy świętej. Księga ta jest wyrazem reguły modlitwy rytu rzymskiego, odzwierciedlającej wiarę Kościoła. Kościół wierzy bowiem tak, jak się modli, co oddaje często przywoływane łacińskie adagium: lex orandi, lex credendi .
Relacja zachodząca między modlitwą liturgiczną a mszałem bywa porównywana do relacji między muzyką a zapisem nutowym. Sam zapis nutowy nie jest rzecz jasna muzyką, jest on jednak przewodnikiem pozwalającym we właściwy sposób wykonać utwór muzyczny. Podobną rolę pełni księga liturgiczna, która sama w sobie nie stanowi liturgii, zawiera jednak konieczne wskazania do właściwego jej przebiegu. Z tego powodu mszał powinien być otaczany szacunkiem jako pewny przewodnik w najważniejszej z celebracji liturgicznych, Mszy świętej.
Choć mszał jest księgą, którą Kościół posługuje się codziennie, to jednak wiedza na temat jego genezy i rozwoju wśród wiernych jest raczej nieduża. Większość osób jest świadoma tego, że obecnie stosowany mszał, zwany Mszałem Pawła VI, jest owocem reformy liturgii dokonanej z polecenia II Soboru Watykańskiego (1962–1965). Sporo osób wie także, że mszał ten pozostaje w jakiejś relacji do mszału wcześniejszego, zwanego Mszałem Piusa V, choć natura tej relacji nie wydaje się już tak oczywista. Znacznie mniejsza jest już wiedza dotycząca genezy Mszału Piusa V, a historię wcześniejszych ksiąg mszalnych znanają na ogół jedynie specjaliści.
Oczywiście wiedza na temat historii mszału nie jest konieczna do owocnego udziału w Eucharystii ani do osiągnięcia zbawienia, niemniej jest ona interesująca i z pewnością warta poznania. Co więcej, do większego zainteresowania tą księgą skłania kilka wydarzeń ostatnich lat. Pierwsza okoliczność to wydanie w 2002 roku trzeciej po Soborze typicznej edycji łacińskiej Mszału Rzymskiego, dodatkowo uzupełnionej jeszcze w 2008 roku. Obecnie oczekujemy na polską wersję tej księgi. Druga okoliczność to ogłoszenie w 2007 roku przez papieża Benedykta XVI Listu apostolskiego w formie motu proprio Summorum Pontificum, dozwalającego stosowanie w szerokim zakresie w liturgii Mszału Piusa V jako „formy nadzwyczajnej” rytu rzymskiego. Ta decyzja papieża niewątpliwie przyczyniła się do większego zainteresowania samym mszałem, a także jego genezą i historią. W toczonych, szczególnie na forach internetowych, gorących dyskusjach krzyżują się najróżniejsze opinie dotyczące powstania obydwu obecnie stosowanych mszałów. Zdaniem jednych Mszał Pawła VI został nieomal od zera przygotowany po ostatnim Soborze, zdaniem innych zaś przeciwnie – stanowi powrót do tradycji liturgicznej Kościoła pierwotnego. Jeśli zaś chodzi o Mszał Piusa V, jedni uważają, że jest on owocem kontrreformacyjnej polityki Kościoła w XVI wieku, podczas gdy inni twierdzą, że tak naprawdę był stosowany w postaci niemal niezmienionej przynajmniej od czasów św. Grzegorza Wielkiego (590–604). Wszystkie przytoczone wyżej opinie zdradzają jednak faktyczną niewiedzę co do pochodzenia i historii mszału.
Z tych też powodów uznałem za potrzebne podjęcie próby w miarę dokładnego i całościowego, ale jednocześnie możliwie zwięzłego i prostego opowiedzenia historii mszału. Moim celem nie jest przy tym przeforsowanie takiej bądź innej tezy, lecz po prostu przybliżenie tego aspektu tradycji liturgicznej Kościoła, na miarę mojej własnej wiedzy i kompetencji. Materiał zawarty w tej książce w latach 2010–2013 ukazywał się w cyklu krótkich artykułów w miesięczniku „Oremus”, a na potrzeby tego wydania został gruntownie przejrzany i uzupełniony. Niniejsza publikacja nie jest pozycją naukową, ale popularyzatorską, chciałem bowiem, aby łączyła dokładność informacji z przystępnością przekazu. Czytelnicy ocenią sami, czy udało mi się zrealizować to zamierzenie. Z konieczności sporo miejsca poświęciłem kwestii reformy posoborowej Mszału Rzymskiego oraz obecności Mszału Piusa V w Kościele doby posoborowej, nie pomijając związanych z tym spraw trudnych i kontrowersyjnych. Jednocześnie starałem się jednak pisać o tym bez zacięcia polemicznego, za to w bliskim mi duchu „zasypywania przepaści”, czym zresztą łatwo mogę się narazić na krytykę z różnych stron. Nie będę więc zaskoczony, jeśli jedni zarzucą ostatnim rozdziałom książki tendencje „tradycjonalistyczne”, a inni wręcz przeciwnie, stwierdzą, że oceniam posoborową reformę liturgii zbyt pozytywnie. 
 

Przeczytaj dłuższy fragment „Krótka historia Mszału Rzymskiego »

DODAJ OPINIE

OPINIE KLIENTÓW

Opinie o produkcie (0)

Przypomnimy Ci, kiedy produkt będzie dostępny.

  • Granice
  • Centrum Duchowosci Benedyktynskiej
  • Opoka
  • Wiara
  • BiblioNetka
  • Idziemy
  • Kaplani
  • Vox Fm
  • Radio Niepokalanów
  • Radio polskie
  • Papierowe Mysli
  • Ewangelizuj.pl
  • droga.com.pl
  • logo kulturaonline
  • Sacroexpo
  • Logo Marianum Travel
  • SPM logo
Krótka historia Mszału Rzymskiego

ks. Maciej Zachara MIC

OPIS

Krótka historia Mszału Rzymskiego powstała z myślą o pasjonatach liturgii, jak i o wiernych, pragnących pogłębić swą wiedzę dotyczącą dziejów celebracji eucharystycznej, która jest centrum życia chrześcijańskiego. Autor w przystępny sposób opisuje przemiany, jakim księga liturgiczna obrządku rzymskiego podlegała na przestrzeni wieków: od ogólnych wskazań obrzędowych w literaturze liturgiczno-kanonicznej, poprzez mszalne libelli, sakramentarze, pierwsze mszały, Mszał Kurii Rzymskiej do Mszału Piusa V i Mszału Pawła VI.

 

Wydaje się, że dziś zwłaszcza znajomość łacińskiej tradycji liturgicznej jest nam szczególnie potrzebna, byśmy mogli zrozumieć toczącą się w łonie wspólnoty Kościoła dyskusję dotyczącą posoborowej reformy liturgii oraz wzajemną relację dwóch obecnych w Kościele form rytu rzymskiego, które wyrażają Mszał Piusa V oraz Mszał Pawła VI. Najnowsza książka księdza Macieja Zachary w sposób rzetelny i wnikliwy omawia również i te aktualne zagadnienia.



SPIS TREŚCI

Wstęp  - 5

Rozdział I: Zanim powstały księgi liturgiczne (do VI w.) - 8

            Pierwsze trzy wieki: okres improwizacji - 9

            Starożytna literatura liturgiczno-kanoniczna (II-V w.) - 11

                        Didache -12

                        Didaskalia apostolskie -12

                        Tradycja apostolska -12

                        Konstytucje apostolskie -13

            Ku powstaniu ksiąg liturgicznych: libelli missarum i tzw. Sakramentarz z Werony (V/VI w.) - 14

 

Rozdział II:  Powstają księgi liturgiczne rytu rzymskiego (VII-VIII w.) - 18

            Kodyfikacja liturgii i sakramentarze - 19

Sakramentarz gelazjański - 19

            Sakramentarz gregoriański -21

Sakramentarz gregoriański „hadriański” (papieski) - 22

Sakramentarz gregoriański „padewski” (typu II) - 23

Inne księgi mszalne - 24

            Księgi czytań biblijnych: epistolarze i ewangeliarze - 24

            Dokładny opis przebiegu liturgii: Ordines romani - 25

            Księga śpiewów mszalnych: antyfonarz - 26

 

Rozdział III: Rzymskie księgi liturgiczne w Galii (VIII-X w.) - 28

            Romanizacja liturgii w Galii - 29

            Frankijski sakramentarz gelazjański - 30

            Papieski Sakramentarz gregoriański w Galii i Suplement św. Benedykta z Aniane - 31

            Ostatni etap historii sakramentarza: Mieszany sakramentarz gregoriański (X w.) - 35

 

Rozdział IV: Od sakramentarza do mszału (XI-XII w.) - 38

            Missale plenarium - 39

            Sakramentarz a mszał - 39

            Sposób powstania mszału - 39

            Powody powstania mszału - 41

 

Rozdział V: Mszał Rzymski przed Soborem Trydenckim (XIII-XVI w.) - 43

           Ogólna charakterystyka mszałów przed Soborem Trydenckim - 44

           Wiek XIII: mszały kurii papieskiej i franciszkanów - 45

           Mszały w XV i XVI w. - 47

           Reformacja a mszał - 48

           Zarys dziejów mszału na ziemiach polskich przed Soborem Trydenckim - 49

 

Rozdział VI: Sobór Trydencki, reforma liturgii i Mszał Rzymski św. Piusa V (1570-1962 r.) - 52

           Sobór Trydencki a reforma mszału - 53

           Mszał Piusa V - 54

           Ocena potrydenckiej reformy mszału - 56

           Mszał Rzymski od XVI do XX w. - 58

 

Rozdział VII: II Sobór Watykański, reforma liturgii i Mszał Pawła VI (1970/2008 r.) - 61

            Przed Soborem - 62

            II Sobór Watykański a reforma mszału - 63

            Kongregacja Obrzędów i Consilium - 64

            Instrukcja „Inter Oecumenici” i obrzędy Mszy świętej z 1965 r. - 65

            Droga do powstania mszału posoborowego - 66

                        Obrzędy Mszy świętej - 67

                        Czytania biblijne - 69

                        Formularze mszalne - 70

                        Kalendarz liturgiczny - 72

            Niektóre problemy i trudności - 72

            Annibale Bugnini CM - 76

            Promulgacja Mszału Pawła VI (1969/1970 r.) - 80

            Mszał Pawła VI wobec mszału wcześniejszego - 81

            Kolejne edycje Mszału Pawła VI (1975 i 2002/2008 r.) - 83

            Mszały w językach narodowych. Mszał w języku polskim - 84

            Adaptacje - 86

 

Rozdział VIII: Mszał Piusa V po II Soborze Watykańskim (1970-2011) - 88

Pierwsze lata po reformie - 89

Bractwo św. Piusa X - 90

„Indult Agathy Christie” - 91

Czy Mszał Piusa V został definitywnie zniesiony? - 91

Indulty z 1984 i 1988 r. - 93

„Summorum Pontificum (2007 r.) i „Universae Ecclesiae” (2011 r.) - 94

Dlaczego Mszał Piusa V obok Mszału Pawła VI? - 97

Mszały Pawła VI i Piusa V – jaka przyszłość? - 101

 

Dodatek bibliograficzny - 103

            Wydania ważniejszych ksiąg liturgicznych - 103

            Wybór literatury - 104

 

FRAGMENT KSIĄŻKI
WSTĘP
 
 
TRUDNO WYOBRAZIĆ SOBIE celebrację Eucharystii bez mszału, księgi zawierającej teksty modlitw mszalnych oraz porządek celebracji Mszy świętej. Księga ta jest wyrazem reguły modlitwy rytu rzymskiego, odzwierciedlającej wiarę Kościoła. Kościół wierzy bowiem tak, jak się modli, co oddaje często przywoływane łacińskie adagium: lex orandi, lex credendi .
Relacja zachodząca między modlitwą liturgiczną a mszałem bywa porównywana do relacji między muzyką a zapisem nutowym. Sam zapis nutowy nie jest rzecz jasna muzyką, jest on jednak przewodnikiem pozwalającym we właściwy sposób wykonać utwór muzyczny. Podobną rolę pełni księga liturgiczna, która sama w sobie nie stanowi liturgii, zawiera jednak konieczne wskazania do właściwego jej przebiegu. Z tego powodu mszał powinien być otaczany szacunkiem jako pewny przewodnik w najważniejszej z celebracji liturgicznych, Mszy świętej.
Choć mszał jest księgą, którą Kościół posługuje się codziennie, to jednak wiedza na temat jego genezy i rozwoju wśród wiernych jest raczej nieduża. Większość osób jest świadoma tego, że obecnie stosowany mszał, zwany Mszałem Pawła VI, jest owocem reformy liturgii dokonanej z polecenia II Soboru Watykańskiego (1962–1965). Sporo osób wie także, że mszał ten pozostaje w jakiejś relacji do mszału wcześniejszego, zwanego Mszałem Piusa V, choć natura tej relacji nie wydaje się już tak oczywista. Znacznie mniejsza jest już wiedza dotycząca genezy Mszału Piusa V, a historię wcześniejszych ksiąg mszalnych znanają na ogół jedynie specjaliści.
Oczywiście wiedza na temat historii mszału nie jest konieczna do owocnego udziału w Eucharystii ani do osiągnięcia zbawienia, niemniej jest ona interesująca i z pewnością warta poznania. Co więcej, do większego zainteresowania tą księgą skłania kilka wydarzeń ostatnich lat. Pierwsza okoliczność to wydanie w 2002 roku trzeciej po Soborze typicznej edycji łacińskiej Mszału Rzymskiego, dodatkowo uzupełnionej jeszcze w 2008 roku. Obecnie oczekujemy na polską wersję tej księgi. Druga okoliczność to ogłoszenie w 2007 roku przez papieża Benedykta XVI Listu apostolskiego w formie motu proprio Summorum Pontificum, dozwalającego stosowanie w szerokim zakresie w liturgii Mszału Piusa V jako „formy nadzwyczajnej” rytu rzymskiego. Ta decyzja papieża niewątpliwie przyczyniła się do większego zainteresowania samym mszałem, a także jego genezą i historią. W toczonych, szczególnie na forach internetowych, gorących dyskusjach krzyżują się najróżniejsze opinie dotyczące powstania obydwu obecnie stosowanych mszałów. Zdaniem jednych Mszał Pawła VI został nieomal od zera przygotowany po ostatnim Soborze, zdaniem innych zaś przeciwnie – stanowi powrót do tradycji liturgicznej Kościoła pierwotnego. Jeśli zaś chodzi o Mszał Piusa V, jedni uważają, że jest on owocem kontrreformacyjnej polityki Kościoła w XVI wieku, podczas gdy inni twierdzą, że tak naprawdę był stosowany w postaci niemal niezmienionej przynajmniej od czasów św. Grzegorza Wielkiego (590–604). Wszystkie przytoczone wyżej opinie zdradzają jednak faktyczną niewiedzę co do pochodzenia i historii mszału.
Z tych też powodów uznałem za potrzebne podjęcie próby w miarę dokładnego i całościowego, ale jednocześnie możliwie zwięzłego i prostego opowiedzenia historii mszału. Moim celem nie jest przy tym przeforsowanie takiej bądź innej tezy, lecz po prostu przybliżenie tego aspektu tradycji liturgicznej Kościoła, na miarę mojej własnej wiedzy i kompetencji. Materiał zawarty w tej książce w latach 2010–2013 ukazywał się w cyklu krótkich artykułów w miesięczniku „Oremus”, a na potrzeby tego wydania został gruntownie przejrzany i uzupełniony. Niniejsza publikacja nie jest pozycją naukową, ale popularyzatorską, chciałem bowiem, aby łączyła dokładność informacji z przystępnością przekazu. Czytelnicy ocenią sami, czy udało mi się zrealizować to zamierzenie. Z konieczności sporo miejsca poświęciłem kwestii reformy posoborowej Mszału Rzymskiego oraz obecności Mszału Piusa V w Kościele doby posoborowej, nie pomijając związanych z tym spraw trudnych i kontrowersyjnych. Jednocześnie starałem się jednak pisać o tym bez zacięcia polemicznego, za to w bliskim mi duchu „zasypywania przepaści”, czym zresztą łatwo mogę się narazić na krytykę z różnych stron. Nie będę więc zaskoczony, jeśli jedni zarzucą ostatnim rozdziałom książki tendencje „tradycjonalistyczne”, a inni wręcz przeciwnie, stwierdzą, że oceniam posoborową reformę liturgii zbyt pozytywnie. 
 

Przeczytaj dłuższy fragment „Krótka historia Mszału Rzymskiego »

Sklep internetowy Shoper.pl